آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
180
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
ديگر از مأمورين عالى رتبت روحانى ، كه نميتوانيم حدود وظايف آنان را تعيين كنيم ، وردبذ « 1 » ( استاد عمل ) « 2 » . ديگر دستور « 3 » است ، كه ظاهرا متخصص در مسائل مذهبى و مباحث معقول و مشاوره قضايى بوده است ، كه مسائل معضل و مشكوك را به او رجوع ميكردهاند « 4 » . مغان اندرزبذ ( مگوگان اندرزبذ ) « آموزگار مغان » يكى از عناوين موبذان موبذ بوده است « 5 » . روحانيون در روابط خود با جامعه وظايف متعدد و مختلف داشتهاند از قبيل : اجراء احكام طهارت و اصغاء اعترافات گناهكاران و عفو و بخشايش آنان و تعيين ميزان كفارات و جرائم و انجام دادن تشريفات عادى هنگام ولادت و بستن كستيگ ( كمربند مقدس ) و عروسى و تشييع جنازه « 6 » و اعياد مذهبى . اگر در نظر بگيريم ، كه ديانت زردشتى در كوچكترين حوادث و وقايع دخالت داشته و هر فردى در مدت شبانهروز بر اثر اندكى غفلت دستخوش گناه و گرفتار پليدى و نجاست مىشده است ، آنوقت آشكار ميگردد ، كه روحانيون طبقه بيكارى نبودهاند و
--> ( 1 ) - Vardabadh ( 2 ) - بنونيست ، مجله مطالعات ارمنى ، ج 9 ، ص 10 . در كعبه زردشت نيز نام يك وردبذ مذكور است . ( 3 ) - Dastvar ( 4 ) - اردشير اول براى تدوين اوستا تمام دستورات و موبدان مملكت را جمع نمود . گاهى كلمه دستور بطور اعم براى تمام افراد روحانيون زردشتى به كار رفته است . ( 5 ) - « سورسخون » ، تاواديا ، مجله كاما ، 28 ، ص 66 و نيز نگاه كنيد به اليزه ، هوبشمان ، دستور زبان ارمنى ، ج 1 ، ص 99 و هوفمان ، ص 51 - 50 . ويه پناه ، مگوگان اندرزبذ ر ك مقدمه ، ص 75 . مقام مسى مغان ، كه در هنگام حمله عرب در دماوند بوده و همچنان تا يكقرن و نيم بعد از هجرت باقى ماند ، مقاميست كه در اواخر عهد ساسانيان وضع شده است ( ماركوارت ، ايرانشهر ، ص 128 ) . ( 6 ) - راجع بنهادن اموات در دخمه هارك به ص 52 كتاب حاضر .